Ana Sayfa Makaleler Diyafram Hakkında Her Şey

Diyafram Hakkında Her Şey

284
0

Diyafram açıklığı fotoğrafı oluşturan üç temel yapı taşından ve kesinlikle en önemlilerinden biri. Bu yazımızda diyafram açıklığı ve nasıl çalıştığı konusunda aradığınız her şeyi bulacaksınız.

Diyafram nedir?

Öncelikle diyafram basit bir deliktir. Bu deliğin açıklığının boyutu değiştirilerek sensöre erişen ışık miktarı kontrol altında tutulur. Enstantane hızıyla (sensörün ışığa maruz kalma süresinin uzunluğu) birlikte kullanıldığında diyafram, pozlamayı sahnenin parlaklığına göre ayarlama imkanı sunar. Diyafram deliği ne kadar geniş olursa içeriye o kadar çok ışık girer ve böylece karanlık ortamları telafi etmeye ya da hızlı enstantane hızı kullanmaya yardımcı olur. Diyaframı bir şekilde gözümüzdeki irise de benzetebiliriz. Aydınlık ve karanlık ortamlar arasında geçiş yaparken, iris göz bebeğinin boyutunu kontrol ederek ya genişler ya da küçülür.

Diyafram, alan derinliğini kontrol ederek fotoğraflarınıza boyut katabilir. Dilerseniz arkada bokehler yaratarak fotoğrafınızda tek bir şeyi ön plana çıkarabilir, dilerseniz de size en yakın nesneden ufka kadar her şeyi net bir şekilde fotoğrafa yansıtabilirsiniz. Bunun da ötesinde, diyafram açıklığı görüntülerinizin pozlamasını etkileyerek onları daha aydınlık ya da daha karanlık hale getirir.

Diyafram açıklığı pozlamayı nasıl etkiler?

Diyafram açıklığının fotoğraflarınız üzerinde birden fazla etkisi olduğunu söyleyerek başlayalım. Bunların en önemlilerinden biri görüntünüzün parlaklığı ya da pozlaması. Diyafram boyutu değiştikçe, kamera sensörünüze ulaşan toplam ışık miktarı da değişir, bu da görüntülerinizin parlaklığının değişmesi anlamına gelir.  

Geniş bir açıklık çok fazla ışık toplayarak daha parlak bir görüntü elde edilmesini sağlarken, küçük bir diyafram açıklığı tam tersini yaparak, görüntüyü karanlık hale getirecektir. Yani karanlık bir ortamda- içeride veya gece- muhtemelen daha fazla ışık yakalamak için büyük bir diyafram seçmeniz gerekecek. Tıpkı karanlık bir ortama girdiğimizde daha iyi görebilmek için göz bebeklerimizin büyümesi gibi.

Diyafram açıklığı alan derinliğini nasıl etkiler?

Diyafram açıklığının bir diğer yan etkisi ise alan derinliğidir. Alan derinliği fotoğrafınızdaki önden arkaya keskin görünen alan miktarıdır. Bazı fotoğraflar arka planın tamamen bulanık zayıf ya da sığ alan derinliğine sahiptir. Bazı fotoğraflarda ise hem arka planın hem de ön planın aynı derecede keskin olduğu geniş ya da derin bir alan derinliğine sahiptir.

Yukarıdaki fotoğrafta görebileceğiniz gibi arka plan tamamen bulanıkken kadına tamamen odaklanılmış ve keskin görünüyor. Yani demek oluyor ki sığ bir alan derinliği yakalamak için geniş bir diyafram açıklığı kullanılmış. Böylece fotoğrafa bakan kişinin arka planla meşgul olması değil tam anlamıyla ön plandaki kişiye dikkati çekmeye çalışılmış. Eğer bu fotoğrafta daha küçük bir diyafram açıklığı seçilseydi, konu arka plandan bu kadar etkileyici bir şekilde ayrılmazdı.

Yani her şeyi bir defa daha tekrar etmek gerekirse, geniş diyafram açıklığı demek hem arka planda hem de ön planda büyük oranda bulanıklık demek. Bu durum genellikle portre fotoğraflarında ve çevresindeki her şeyden izole etmek istediğiniz nesne çekimlerinde özellikle arzu edilir bir durumdur.

Diğer yandan küçük diyafram açıklığı ise peyzaj veya mimari gibi bazı fotoğraf türleri için ideal olan az miktarda arka plan bulanıklığı sağlar. Böylece önden arkaya her şey olabildiğince keskin bir şekilde görüntüye yansır.

Peki f- stop nedir?

Fotoğrafçılığa yeni giriş yapmış olanların kafasını asıl karıştıran şeyse, diyaframın boyutunu ölçmek için kullanılan f-stop ölçeği. Her ne kadar garip görünse de bu ölçek rastgele oluşturulmuş değil. Farkına varmanız gereken ilk şey bu sayıların tam sayı değil kesirli olduklarıdır. Yani f/4 yazımındaki sayı aslında 4 değil çeyrektir (1/4). Bu da bize f/16 değerinin f/4’e göre neden daha dar bir diyafram açıklığı verdiğini açıklıyor. Sonuç olarak biz “f/4” dediğimizde aslında diyaframın çapının “lensin odak uzaklığının (f) 4’e bölünmesi” olduğunu söylüyoruz. Bir başka örnekteyse f/16 değeri diyafram açıklığı çapının kullandığımız odak uzaklığının on altıda biri olduğu anlamına geliyor.

Kaç tane bıçak?

Diyafram açıklığını oluşturan diyafram, çok sayıda bıçağın bir araya gelmesiyle oluşuyor. Bazı lenslerde diğerlerine göre daha fazla bıçak yer almakta. Diyafram bıçaklarının sayısı bulanık alanlardaki pürüzsüzlükte önemli bir rol oynuyor (fotoğrafçıların ‘bokeh’ olarak tanımladıkları bir kalite unsuru). Arka planında parlak noktaların yer aldığı (akşam vaktinde şehrin ışıkları gibi) öznelerin çekiminde bu etkiyi net bir biçimde görebilirsiniz. Çekimi lensinizin maksimum diyafram açıklığında gerçekleştirdiğinizde bulanıklıktaki parlak noktalar mükemmel daireler şeklinde görünür. Ancak diyafram açıklığını orta bir değere getirirseniz bu parlak noktalar diyaframın açıklığının şeklini alır; yani beş bıçaklı diyaframda beşgen, altı bıçaklı diyaframda altıgen olur ve böyle gider. En kısık diyafram açıklığında ise arka plan parlaklıkları yıldız şeklini alır (uçlarının sayısı diyafram bıçaklarının sayısına eş değer).

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz